Groeten uit Noord

Schermafbeelding 2017-06-18 om 18.10.43Op uitnodiging van Festival Over het IJ verbinden twee makers zich gedurende een half jaar aan een wijk in Amsterdam-Noord. Met open blik verkennen zij welke thema’s en vraagstukken leven bij de bewoners. Hierop reageren ze in de vorm van een kleine voorstelling of theatraal event. Zij worden daarbij gevolgd door twee redacteuren van het LAK.

De schrijvers zullen niet alleen het werkproces van deze ‘Wijkmakers’ verslaan maar ook onderzoeken hoe de stemmen van bewoners en andere betrokkenen geïntegreerd kunnen worden in de reflectie op het werk. Binnenkort zijn hun eerste verslagen te lezen.

[Lees meer…]

Alles is online, online is alles

Op 22 juni vindt in SPUI25 de  presentatie van ‘Zwemmen in de oceaan. Berichten uit een postdigitale wereld’ plaats. De eerste essaybundel van Miriam Rasch. Over hoe digitale ontwikkelingen ons hebben veranderd. Wat betekent het om mens te zijn in een door data geregeerde wereld? Hoe vind je je weg in de oneindige wereld van het internet? Tijdens dit programma spreken we over de transformatie van onder andere literatuur, leven, werk en liefde door het internet. Met Miriam Rasch, Geert Lovink en Daan Stoffelsen.

Tim en Katrein Breukers deden voor hun tentoonstelling bij Hotel Maria Kapel onderzoek naar de nalatenschap van muzikant- en goede vriend van hun oma Julian B. Coco (1924-2013). Ze proberen zich op een persoonlijke manier te verhouden tot de geschiedenis en de plek waar ze werken. Het onderzoek en de mensen die ze hierbij ontmoeten worden deel van hun werk. De vraag voor beschouwers is: hoe krijg je inzicht in projecten waarbij het proces zo’n belangrijk deel van het werk uitmaakt. LAK experimenteert met het format Debat Online. Het biedt de mogelijkheid om iedereen die bij het kunstproject betrokken is, online ook een stem te geven in de reflectie op het project.

In 2012 publiceerde criticus en theoreticus Claire Bishop Artificial Hells: Participatory Art and the Politics of Spectatorship. In dit boek bespreekt ze de praktijk van- en de reflectie op Participatory Art. Ze stelt hier o.a. dat het wezen van dit soort projecten lastig te kennen valt omdat eigenlijk alleen de betrokkenen er zicht hebben. Onderzoekers en studenten zijn bij het bestuderen van projecten waarin het proces een belangrijke rol speelt vaak afhankelijk zijn van de verhalen van de kunstenaars en curatoren zelf over het verloop van dat proces. Bishop: “ Very few observers are in a position to take such an overview of long-term participatory projects: students and researchers are usually reliant on accounts provided by the artist, the curator, a handful of assistants, and if they are lucky, maybe some of the participants.”

Is het dan al van waarde om dit proces als criticus ter plaatse te documenteren, zodat het inzichtelijk wordt voor latere beschouwers? In dit documenteren zit al zo veel duiding en interpretatie. Hoe doe je dat op een manier die recht doet aan het werk? Bij Tribute to Julian B. Coco Probeert het Domein een kritische getuige te zijn. We kijken hoe Tim en Katrein Breukers te werk gaan, we noteren wat we zien en doen ons research in Hotel Maria Kapel – zij aan zij met de kunstenaars en Garda en Jay die op dat moment de kostuums maken voor het openingsfestival op 22 april. Is het mogelijk om je onafhankelijkheid te bewaren? En wat is het auteurschap van deelnemers zoals Garda? Dit zijn precies de vragen die Bishop ook behandelt in haar boek.

In dit LAK_project kijken we hoe de theorie ( Artifical Hells) zich verhoudt tot de praktijk van de kunstenaars. En hoe we de tools zoals door het LAK ontwikkelt, kunnen inzetten om het publiek niet alleen onderdeel te laten zijn van het werk – maar ook van de reflectie op het werk. De resultaten van worden gepubliceerd op deze website.

Cross Critique

Schermafbeelding 2017-04-14 om 22.40.12Kan je als criticus zonder zwarte lettertjes op een wit blad? Van 13 tot 17 mei 2017 biedt rekto:verso (B), ism Domein voor Kunstkritiek (NL) en Institute of Network Cultures (NL), een onderzoekslabo aan voor acht critici, vloggers, videasten… op het Kunstenfestivaldesarts in Brussel. Samen experimenteren we, vanuit het bezoek aan voorstellingen, met nieuwe mogelijke tools voor online kunstkritiek.

Kan je als criticus zonder zwarte lettertjes op een wit blad? Kan je extra recht doen aan performance door ze crossmediaal en interdisciplinair te beoordelen? Wat zijn mogelijke tools voor die vertaling van tekst naar beeld? Vele actuele vragen, samen gaan we hands on op zoek naar antwoorden.

Programma

Op zaterdag en zondag gaan we op het festival vooral voorstellingen kijken en samen praten, van maandag tot woensdag gaan we (in de Beursschouwburg) concreet aan de slag. De uitkomst is ongewis – het blijft een onderzoekslabo – maar we mikken op concrete realisaties tegen woensdagavond, die we achteraf online willen publiceren op rektoverso.be en kfda.be.

[Lees meer…]

LAK – Laboratorium Actuele Kunstkritiek – weer van start

Het was even stil rond LAK – een gelegenheidssamenwerking van Domein voor Kunstkritiek, Institute of Network Cultures/Publishing Lab en de redacties van verschillende (online) publicaties. Niemand van de partners stond natuurlijk stil. Nu, mede dankzij het Mondriaan Fonds en het Fonds Podiumkunsten kunnen we opnieuw de krachten bundelen. In LAK 2.0 verbeteren we de online tools, waarvan we enkel nog de protypes konden testen. We experimenteren ermee in de praktijk, met een scherp oog voor workflow en haalbaarheid, om uiteindelijk een eenvoudig te gebruiken How-to te maken. In het voorjaar van 2018 introduceren we de How-to door middel van workshops in het werkveld. 

Het debat over de kunstkritiek kreeg vorig jaar een impuls door het ongeveer gelijktijdig verschijnen van drie publicaties. Boekman 106, Een Nieuwe Toekomst voor de Kritiek en Spaces for Criticism: Shifts in Contemporary Art Discourses lieten het gesomber over de toekomst van de kunstkritiek na er nog een laatste maal op te hebben gereflecteerd, achter zich. Utopia van de Kunstkritiek, een online en gratis publicatie was zelfs helemaal op de toekomst gericht. ( Utopia was het resultaat van een samenwerking tussen het Domein voor Kunstkritiek en het Instituut voor Netwerkcultuur (INC). Zij werkten eveneens samen als zijnde de gastredactie van Boekman 106.)

In deze drie uitgaves zijn verschillende ideeën te vinden over het waarom en het hoe van nieuwe kritische praktijken. Ze zijn afkomstig van denkers en schrijvers uit alle disciplines die we tot de culturele sector en culturele industrie rekenen (van popmuziek tot architectuur en digitale kunst). Die ideeën hebben één gemene deler: de praktijken zouden in dienst moeten staan van een democratisch gesprek over kunst en cultuur. Sterk wordt de noodzaak gevoeld aan een publieke sfeer waarin we met elkaar nadenken over wat onze gedeelde waarden zijn (i.p.v. steeds de verschillen te benadrukken), over wat we in een samenleving belangrijk vinden en wat ons bindt.

De tweede gemene deler in de visies van de auteurs van de drie publicaties is het idee van hybride kritiek. Zo’n hybride kritische praktijk is niet per se gericht op een uitgewerkt betoog in tekst van een enkele auteur over een zeker kunstwerk – hoewel die mogelijkheid natuurlijk blijft bestaan – maar brengt verschillende technologieën, stemmen, formaten en publieken samen in en rond een kritische productie. Hybrid publishing, een concept ontwikkeld door het INC, betekent dat ‘content’ zodanig wordt benaderd en bewerkt dat binnen één en hetzelfde proces een papieren boek, een e-boek, een app, et cetera mogelijk worden gemaakt. Ook een lezing of debat kan tot de uitwerking behoren: een ‘event’ kan ook worden gezien als publicatie. Het kritische product kan nog steeds het werk zijn van de individuele criticus, maar ook ontstaan in samenwerking met anderen die eigen expertises hebben of simpelweg een ander perspectief.

In de drie publicaties komt nog een derde punt naar voren. De nieuwe criticus krijgt de rol van curator toebedeeld. Hij/zij is eerder iemand die ‘stemmen’ verzamelt, dan altijd alleen de eigen ‘stem’ laat horen. Een belangrijke rol in precies het gewenste democratische en kritische debat.

LAK 2.0 wil in 2017/2018 de vruchtbaar gebleken samenwerking inzetten voor de productie van een how-to waarmee critici en redacties vormen van reflectie en debat kunnen initiëren en faciliteren, waarin publiek, stadsbewoners, experts en maatschappelijke organisaties actief zijn betrokken.

[Lees meer…]