Cross Critique

Schermafbeelding 2017-04-14 om 22.40.12Kan je als criticus zonder zwarte lettertjes op een wit blad? Van 13 tot 17 mei 2017 biedt rekto:verso (B), ism Domein voor Kunstkritiek (NL) en Institute of Network Cultures (NL), een onderzoekslabo aan voor acht critici, vloggers, videasten… op het Kunstenfestivaldesarts in Brussel. Samen experimenteren we, vanuit het bezoek aan voorstellingen, met nieuwe mogelijke tools voor online kunstkritiek.

Kan je als criticus zonder zwarte lettertjes op een wit blad? Kan je extra recht doen aan performance door ze crossmediaal en interdisciplinair te beoordelen? Wat zijn mogelijke tools voor die vertaling van tekst naar beeld? Vele actuele vragen, samen gaan we hands on op zoek naar antwoorden.

Programma

Op zaterdag en zondag gaan we op het festival vooral voorstellingen kijken en samen praten, van maandag tot woensdag gaan we (in de Beursschouwburg) concreet aan de slag. De uitkomst is ongewis – het blijft een onderzoekslabo – maar we mikken op concrete realisaties tegen woensdagavond, die we achteraf online willen publiceren op rektoverso.be en kfda.be.

Zaterdag 13 mei

The Absent Museum (WIELS)

14u: museumbezoek

15u: performance Nkanga

15u15: museumbezoek

20u30: Feeling Dubbing (Villa Empain) – de helft van de groep

20u30: Philip Seymour Hoffman, Transquinquennal (Theatre Varia) – de helft van de groep

Zondag 14 mei

12u: expo Within, Tarek Atoui (Dynastiepaleis)

15u: Marten Spangberg (KVS)

18u: El Conde de Torrefiel (Zinnema)

Maandag 15 mei

20u30: Displacement, Mithkal Alzghair (Beursschouwburg)

Dinsdag 16 mei

18u: Endgame, Tania Bruguera (Cinéma Marivaux)

20u: Bird Watching, Lawrence Abu Hamdan (PSK) + film screening

Deelnemers

Er is plek voor acht (semi)professionele deelnemers, met een Vlaams-Nederlands evenwicht tussen eerder schrijvende kunstcritici en eerder audiovisueel gerichte creativo’s. Het labo mikt op informele uitwisseling en samenwerking tussen beide partijen. Er wordt – binnen de mogelijkheden van beschikbare tijd, middelen en expertise – vertrokken vanuit de noden en ideeën van de groep.

Begeleiding

Bart Rooms (15 jaar ervaring in kunsteducatie, multimedia, projectbegeleiding) & Leonieke van Dipten/Miriam Rasch, experts vanuit het INC

 Kostprijs
Gratis, inclusief voorstellingen
Gratis verblijf voor Nederlandse deelnemers

Interesse of vragen? Meld je tegen 25 april aan bij wouter.hillaert@rektoverso.be . Bij meer dan meer 8 aanmeldingen maakt de organisatie een selectie waarbij de groepssamenstelling een belangrijk belangrijk criterium is.

Cross Critique is onderdeel van een onderzoek van het Laboratorium Actuele Kunstkritiek, een initiatief van cultuurtijdschrift rekto:verso (B), Domein voor Kunstkritiek (NL), Institute of Network Cultures (NL en een reeks Vlaamse en Nederlandse redacties van cultuurtijdschriften. LAK 2.0 wordt uitgevoerd met steun van het Mondriaan Fonds en Fonds Podiumkunsten.

 

LAK – Laboratorium Actuele Kunstkritiek – weer van start

Het was even stil rond LAK – een gelegenheidssamenwerking van Domein voor Kunstkritiek, Institute of Network Cultures/Publishing Lab en de redacties van verschillende (online) publicaties. Niemand van de partners stond natuurlijk stil. Nu, mede dankzij het Mondriaan Fonds en het Fonds Podiumkunsten kunnen we opnieuw de krachten bundelen. In LAK 2.0 verbeteren we de online tools, waarvan we enkel nog de protypes konden testen. We experimenteren ermee in de praktijk, met een scherp oog voor workflow en haalbaarheid, om uiteindelijk een eenvoudig te gebruiken How-to te maken. In het voorjaar van 2018 introduceren we de How-to door middel van workshops in het werkveld. 

Het debat over de kunstkritiek kreeg vorig jaar een impuls door het ongeveer gelijktijdig verschijnen van drie publicaties. Boekman 106, Een Nieuwe Toekomst voor de Kritiek en Spaces for Criticism: Shifts in Contemporary Art Discourses lieten het gesomber over de toekomst van de kunstkritiek na er nog een laatste maal op te hebben gereflecteerd, achter zich. Utopia van de Kunstkritiek, een online en gratis publicatie was zelfs helemaal op de toekomst gericht. ( Utopia was het resultaat van een samenwerking tussen het Domein voor Kunstkritiek en het Instituut voor Netwerkcultuur (INC). Zij werkten eveneens samen als zijnde de gastredactie van Boekman 106.)

In deze drie uitgaves zijn verschillende ideeën te vinden over het waarom en het hoe van nieuwe kritische praktijken. Ze zijn afkomstig van denkers en schrijvers uit alle disciplines die we tot de culturele sector en culturele industrie rekenen (van popmuziek tot architectuur en digitale kunst). Die ideeën hebben één gemene deler: de praktijken zouden in dienst moeten staan van een democratisch gesprek over kunst en cultuur. Sterk wordt de noodzaak gevoeld aan een publieke sfeer waarin we met elkaar nadenken over wat onze gedeelde waarden zijn (i.p.v. steeds de verschillen te benadrukken), over wat we in een samenleving belangrijk vinden en wat ons bindt.

De tweede gemene deler in de visies van de auteurs van de drie publicaties is het idee van hybride kritiek. Zo’n hybride kritische praktijk is niet per se gericht op een uitgewerkt betoog in tekst van een enkele auteur over een zeker kunstwerk – hoewel die mogelijkheid natuurlijk blijft bestaan – maar brengt verschillende technologieën, stemmen, formaten en publieken samen in en rond een kritische productie. Hybrid publishing, een concept ontwikkeld door het INC, betekent dat ‘content’ zodanig wordt benaderd en bewerkt dat binnen één en hetzelfde proces een papieren boek, een e-boek, een app, et cetera mogelijk worden gemaakt. Ook een lezing of debat kan tot de uitwerking behoren: een ‘event’ kan ook worden gezien als publicatie. Het kritische product kan nog steeds het werk zijn van de individuele criticus, maar ook ontstaan in samenwerking met anderen die eigen expertises hebben of simpelweg een ander perspectief.

In de drie publicaties komt nog een derde punt naar voren. De nieuwe criticus krijgt de rol van curator toebedeeld. Hij/zij is eerder iemand die ‘stemmen’ verzamelt, dan altijd alleen de eigen ‘stem’ laat horen. Een belangrijke rol in precies het gewenste democratische en kritische debat.

LAK 2.0 wil in 2017/2018 de vruchtbaar gebleken samenwerking inzetten voor de productie van een how-to waarmee critici en redacties vormen van reflectie en debat kunnen initiëren en faciliteren, waarin publiek, stadsbewoners, experts en maatschappelijke organisaties actief zijn betrokken.

LAK 2.0 2017- 2018

De afgelopen jaren hebben we samen met Template01, de ontwerpstudio van Lasse van den Bosch Christensen en Marlon Harder, protytypes gemaakt van verschillende digitale tools. We testen die nu tijdens de verschillende edities van het Moving Futures Festival, bij Festival Cement en straks bij Festival over het IJ, het kunstenfestivaldesarts in Brussel en op locatie bij Hotel Maria Kapel. Die organisaties zijn een beetje partners in crime, want voor onze experimenten is een tamelijk nauwe samenwerking vereist. We zijn begonnen met Edit this Post en het Debat Online

Edit this Post – met publiek een collectieve kritiek schrijven

De digitale tool Edit this Post is collaboratief schrijven in real time. Bezoekers van een kunstevenement schrijven samen en tegelijkertijd aan één online tekst. Ieders bijdrage is dan ook in real time te volgen en te onderscheiden door de kleur van de highlight.

Het reizende dansfestival Moving Futures is een van de partners waarmee we Edit this Post testen en verder ontwikkelen.

De tool heeft drie modi: schrijven, lezen en printen. Voor iedere Moving Futures editie maken we een bestand waarin de deelnemers, zonder in te loggen, hun eigen teksten kunnen schrijven. Zij schuiven als het ware aan via hun smartphone of tablet. Iedereen krijgt automatisch een eigen kleur. Klik je op de leesmodus, dan wordt de tekst direct geformatteerd en kan daardoor ook meteen geprint worden.

Een betrokken en geëngageerd publiek krijgt met Edit this Post een stem. Tijdens Moving Futures functioneert het als een interactief nagesprek over de voorstellingen. Zowel online, als aan tafel levert dat interessante discussies op. Met meerdere effecten. Het publiek verrijkt de eigen kijkervaring door samen te schrijven; de makers en de organisatie van het festival krijgen feedback.

Vooraf gaand aan de voorstelling krijgt wie zich geeft aangemeld, een introductie, tijdens MFF van criticus Manus Groenen of journalist Fay van der Wal. Niet alleen om te zien en te voelen hoe dat gezamenlijke schrijven werkt, maar ook om als groep te besluiten waarover ze die avond willen schrijven. Na de voorstelling komen de deelnemers weer samen rond de redactietafel . De criticus stuurt aan waar nodig en redigeert ondertussen de tekst. Het online gesprek is op een monitor te volgen voor andere bezoekers. Als zij daardoor nieuwsgioerig worden kunnen ze ‘aanschuiven’, aan tafel of vanuit een andere plek in het theater. Ter afsluiting printen we het gezamenlijke werk.

De publieksreflecties tot nu toe zijn te lezen op www.editthispost.com

Debat Online

Debat Online is een online debat format. In plaats van de gebruikelijke Comments en Reactie opties biedt het ontwerp van Template01 de deelnemers aan het debat de mogelijkheid direct op bepaalde passages van de gepubliceerde tekst of teksten te reageren. Daarmee krijgen hun reacties – op de tekst en op elkaar – een zekere structuur. Het debat wordt overzichtelijk, inzichtelijk en nodigt uit om mee te doen. En dat kan in principe iedereen die een en computer of laptop in de buurt heeft.

Wij denken dat vooral professionals deze tool interessant vinden. We zijn daarom blij te kunnen samen werken met Festival Cement (21 – 26 maart), dat zich immers een festival voor theater professionals noemt. We koppelen het Debat Online aan de dagkrant die Cement uitbrengt. Onze missie en die van Cement bij die koppeling (behalve erachter komen wat nodig en haalbaar als je deze tool gebruikt) is de creatie van een ‘publieke arena’. Festival Cement heeft een intensief randprogramma waarin theatermakers, studenten, dramaturgen en andere theater professionals een reeks aan kwesties en dilemma’s bespreken die in het hedendaagse theater leven. Wij proberen hun discussies een langer (virtual) leven te geven en te delen met wie toevallig niet in de (live) gespreksruimte aanwezig was. Die laatste groep kan het hare/zijne zelfs ook aan het debat toevoegen. Volg het experiment bij Festival Cement op debat.editthispost.com en via de online dagkrant.

 

 

Expertbijeenkomst: De kunst van de kritiek

Expertmeeting-2015

Wat: Expertbijeenkomst over de digitalisering van de kunstkritiek
Wanneer: 21 mei 2015, 11.00-17.00, aansluitend borrel
Waar: De Brakke Grond, Amsterdam

‘De kunst van de kritiek’ is een expertbijeenkomst over de toekomst van de kunstkritiek in het digitale tijdperk. Het event wordt georganiseerd door het Instituut voor Netwerkcultuur in samenwerking met het Laboratorium Actuele Kunstkritiek, het Domein voor Kunstkritiek, ArchiNed en Rekto:verso.

Het programma bestaat uit een ochtendgedeelte met presentaties en een middaggedeelte met twee workshoprondes. Uiteraard sluiten we af met een borrel. Graag tot ziens op 21 mei!

Tickets

Reguliere tickets, incl. koffie, thee, lunch en borrel: € 25,00
Studenten tickets, incl. koffie, thee, lunch en borrel: € 12,50

Bestel tickets hier: Ticketscript (werkt niet goed met Firefox)

Programma

10:30 – 11:00 Inloop
11:00 – 11:15 Introductie – Joke Schrauwen (Antwerp Management School)
11:15 – 11:45 Online kunstkritiek: wat valt er te winnen – Florian Cramer (Willem de Kooning Academie), Geert Lovink (Instituut voor Netwerkcultuur)
11:45 – 12:00 Experimentele vormen van kritiek: van longread tot filmessay.
12:00 – 12:30 De lezer schrijft mee – Karel Smouter (De Correspondent)
12:30 – 13:00 Discussie
13:00 – 14:00 Lunch
14:00 – 14:30 Interview: Brian Kuan Wood (E-Flux) en Jillian Steinhauer (Hyperallergic)
14:45 – 15:45 Workshop ronde 1
16:00 – 17:00 Workshop ronde 2
17:00 – 18:00 Borrel met de Digitale Dokters

Informatie over de sprekers en workshopleiders vind je hier.

Ochtendprogramma (11:00 – 14:30)

11:00 – 11:15 Introductie

Een half jaartje geleden werkte Joke Schrauwen met Annick Schramme aan een onderzoeksproject in opdracht van o.m. Folio, de koepel voor culturele tijdschriften in Vlaanderen. Wat startte vanuit de vraag naar ‘hoe kunnen de tijdschriften hun impact verhogen’, verschoof tijdens gesprekken met de sector geleidelijk naar ‘hoe kunnen ze hun huidige impact behóuden’? Distributiepartners zitten in zwaar weer, nieuwe (online-)platformen zijn met enkele muisklikken opgericht, ‘cultureel nieuws’ is overal en de ‘betalers’ (waaronder subsidiënten) houden de vinger op de knip. De sector zelf ziet twee belangrijke kansen bij meer samenwerking en verdere digitalisering. Maar hoe geef je zo’n samenwerkingsverband vorm? Hoe rijm je collectieve actie met de uitbouw van een eigen online community? En kan je dan als tijdschrift ook financieel het hoofd boven water houden? We zoeken het uit.

11:15 – 11:45 Online kunstkritiek: wat valt er te winnen?

De kunstkritiek vindt grotendeels plaats in tijdschriften en kranten – op papier dus. Waarom is het eigenlijk zo belangrijk om online te gaan? Als kritiek floreert bij debat, interactie en diepgang, dan is het web het gedroomde domein daarvoor.

11:45 – 12:00 Experimentele vormen van kritiek: van longread tot filmessay

Vijf redacties gingen in samenwerking met een webdesigner aan de slag met nieuwe en experimentele vormen van kunstkritiek.

12:00 – 12:30 De lezer schrijft mee

Direct contact met de lezer wordt vaak gezien als de belofte van online publiceren. Het publiek bereiken is niet het moeilijkste. Hoe zorg je ervoor dat de lezer ook daadwerkelijk reageert, meedenkt en -praat en je actief blijft volgen, op een inhoudelijk en constructief niveau?

14:00 – 14:30 Interview: This is sponsored content

Twee van de meest succesvolle kunstblogs uit de Verenigde Staten: E-flux en Hyperallergic, gaan in een Skype-interview in op mogelijkheden van online verdien- en distributiemodellen.

Programma workshops (14:45 – 15:45 en 16:00 – 17:00)

Workshop 1: Kunstkritiek 2.0: participatief én multimediaal
De Zendelingen

In deze workshop onderzoeken De Zendelingen samen met de deelnemers welke innovatieve concepten er bedacht kunnen worden die de dialoog tussen toeschouwers, theatermakers en critici versterken en die op een multimediale manier ontsloten kunnen worden naar een breder publiek. Na een introductie in de werkwijze van De Zendelingen ga je zelf aan de slag!

Workshop 2: Een redactionele workflow voor papier en web
Kimmy Spreeuwenberg (Digital Publishing Toolkit)

In deze workshop staat een hybride workflow centraal. Hierbij wordt niet langer uitgegaan van een print gerichte werkwijze, maar staat vanaf het begin het publiceren voor print en digitaal vanuit één bron document centraal. Deze benadering van publiceren vraagt om een herordening van de publicatie keten van auteur, editor, ontwerper en uitgever. Hoe stroomlijn je dit nieuwe proces? Waar in het proces ontstaan nieuwe mogelijkheden en kansen voor (beeld)redactie en waar zitten de eventuele valkuilen? Deelnemers worden gevraagd om een laptop mee te nemen. Voorafgaande kennis is niet nodig, enige voorbereiding wel.

Workshop 3: Crowdfunden: Vrienden met je lezers?
Miriam van Ommeren en Patricia de Vries

Crowdfunden, een doneerknop of een vriendenabonnement: veel kleine media, zowel op papier als online, zoeken direct contact met hun lezers om te vragen om een bijdrage. Maar hoe pak je dat aan? Hoeveel kun je vragen van de crowd en waaruit bestaat die crowd eigenlijk? Hoe zorg je ervoor dat je jezelf goed in de markt zet en welke keuzes maak je als je jezelf op deze manier presenteert? Miriam van Ommeren organiseerde een succesvolle crowdfundingcampagne voor online magazine De Optimist en Patricia de Vries leidde een onderzoek naar kansen en valkuilen van crowdfunding.

Workshop 4: De digitale kiosk
Concreet voorstel voor collectieve digitale distributie van content van Vlaamse & Nederlandse cultuurtijdschriften
Michel Suijkerbuijk

In deze workshop wordt een concreet voorstel gepresenteerd voor collectieve digitale distributie op basis van het bestaande eLinea-model, inclusief een nieuw verdienmodel voor de deelnemende tijdschriftuitgevers. Er is volop gelegenheid voor het stellen van vragen en voor de inbreng van ideeën voor verdere versterking van het voorstel. Doel van het initiatief is tweeledig:
· Vergroten van het bereik / visibiliteit van de deelnemende culturele tijdschriften
· Vergroten lezersbestand / abonneebestand, in zowel Nederland als Vlaanderen

Longform: Ateliergeheimen (Kunstbeeld)

Kunstbeeld_Ateliergeheimen_medium

Voor De Kunst van de Kritiek zijn we met een aantal redacties aan het experimenteren met nieuwe vormen van (online) kunstkritiek. In de samenwerking tussen het LAK, Instituut voor Netwerkcultuur en het PublishingLab worden vijf zogenoemde ‘longforms’ gerealiseerd. Er zullen inhoudelijke kunstkritische producties gemaakt worden om online te publiceren waarin we met verschillende media aan de slag gaan. Met trots presenteren we hier de eerste resultaten van een experiment met Kunstbeeld.

Kunstbeeld wil de relatie tussen print en online verbeteren. Hoe kun je er voor zorgen dat je online content een echte aanvulling is op de papieren uitgave en hoe kan het voldoende uitgenodigd tot de aanschaf van de papieren uitgaven? De samenwerking met de designers van Template leidde tot Ateliergeheim Roy Villevoye.

Het werk van Roy Villevoye staat sinds 1992 in het teken van ontmoetingen, het jaar waarin hij voor het eerst naar Papoea-Nieuw-Guinea reisde. In het aprilnummer van Kunstbeeld vertelt de kunstenaar over zijn vriendschap met Omomá en waarom hij gemiddeld om de twee jaar naar de voormalige Nederlandse kolonie reist. In deze webspecial deelt hij geheimen van zijn thuisbasis: zijn atelier in Amsterdam. Je kunt inzoomen op een gedetailleerde foto van zijn atelier. Als je klikt op pijlen bij enkele objecten, hoor je zijn verhalen.

CONCEPT: Sophia Zürcher en Anna van Leeuwen, Kunstbeeld
INTERVIEW: Sophia Zürcher; foto: Peter de Krom
DESIGN: Template: Marlon Harder, Lasse van den Bosch Christensen
Mede mogelijk gemaakt door: LAK, Institute of Network Cultures, Domein voor Kunstkritiek

De kunst van de kritiek – 2015

Bij het lectoraat Netwerkcultuur is in samenwerking met het PublishingLab het project De Kunst van de Kritiek van start gegaan. In een consortium met Laboratorium Actuele Kunstkritiek en tientallen Nederlandse en Vlaamse kunst en cultuurtijdschriften wordt de komende maanden onderzocht hoe kunstkritiek online kan floreren. Hoe kan de kritiek zich in vorm en inhoud vernieuwen door gebruik te maken van digitale mogelijkheden? Hoe kan het kunstpubliek daarbij betrokken worden? En welke nieuwe verdienmodellen zijn er? Op 21 mei vindt een expertmeeting plaats, met lezingen en workshops. Ook worden daar kunstkritische ‘longforms’ aan het publiek gepresenteerd. Het onderzoek sluit aan bij het Amsterdam Creative Industries Network-project Creativiteit en Autonomie.