Alles is online, online is alles

Op 22 juni vindt in SPUI25 de  presentatie van ‘Zwemmen in de oceaan. Berichten uit een postdigitale wereld’ plaats. De eerste essaybundel van Miriam Rasch. Over hoe digitale ontwikkelingen ons hebben veranderd. Wat betekent het om mens te zijn in een door data geregeerde wereld? Hoe vind je je weg in de oneindige wereld van het internet? Tijdens dit programma spreken we over de transformatie van onder andere literatuur, leven, werk en liefde door het internet. Met Miriam Rasch, Geert Lovink en Daan Stoffelsen.

Tim en Katrein Breukers deden voor hun tentoonstelling bij Hotel Maria Kapel onderzoek naar de nalatenschap van muzikant- en goede vriend van hun oma Julian B. Coco (1924-2013). Ze proberen zich op een persoonlijke manier te verhouden tot de geschiedenis en de plek waar ze werken. Het onderzoek en de mensen die ze hierbij ontmoeten worden deel van hun werk. De vraag voor beschouwers is: hoe krijg je inzicht in projecten waarbij het proces zo’n belangrijk deel van het werk uitmaakt. LAK experimenteert met het format Debat Online. Het biedt de mogelijkheid om iedereen die bij het kunstproject betrokken is, online ook een stem te geven in de reflectie op het project.

In 2012 publiceerde criticus en theoreticus Claire Bishop Artificial Hells: Participatory Art and the Politics of Spectatorship. In dit boek bespreekt ze de praktijk van- en de reflectie op Participatory Art. Ze stelt hier o.a. dat het wezen van dit soort projecten lastig te kennen valt omdat eigenlijk alleen de betrokkenen er zicht hebben. Onderzoekers en studenten zijn bij het bestuderen van projecten waarin het proces een belangrijke rol speelt vaak afhankelijk zijn van de verhalen van de kunstenaars en curatoren zelf over het verloop van dat proces. Bishop: “ Very few observers are in a position to take such an overview of long-term participatory projects: students and researchers are usually reliant on accounts provided by the artist, the curator, a handful of assistants, and if they are lucky, maybe some of the participants.”

Is het dan al van waarde om dit proces als criticus ter plaatse te documenteren, zodat het inzichtelijk wordt voor latere beschouwers? In dit documenteren zit al zo veel duiding en interpretatie. Hoe doe je dat op een manier die recht doet aan het werk? Bij Tribute to Julian B. Coco Probeert het Domein een kritische getuige te zijn. We kijken hoe Tim en Katrein Breukers te werk gaan, we noteren wat we zien en doen ons research in Hotel Maria Kapel – zij aan zij met de kunstenaars en Garda en Jay die op dat moment de kostuums maken voor het openingsfestival op 22 april. Is het mogelijk om je onafhankelijkheid te bewaren? En wat is het auteurschap van deelnemers zoals Garda? Dit zijn precies de vragen die Bishop ook behandelt in haar boek.

In dit LAK_project kijken we hoe de theorie ( Artifical Hells) zich verhoudt tot de praktijk van de kunstenaars. En hoe we de tools zoals door het LAK ontwikkelt, kunnen inzetten om het publiek niet alleen onderdeel te laten zijn van het werk – maar ook van de reflectie op het werk. De resultaten van worden gepubliceerd op deze website.

Cross Critique

Schermafbeelding 2017-04-14 om 22.40.12Kan je als criticus zonder zwarte lettertjes op een wit blad? Van 13 tot 17 mei 2017 biedt rekto:verso (B), ism Domein voor Kunstkritiek (NL) en Institute of Network Cultures (NL), een onderzoekslabo aan voor acht critici, vloggers, videasten… op het Kunstenfestivaldesarts in Brussel. Samen experimenteren we, vanuit het bezoek aan voorstellingen, met nieuwe mogelijke tools voor online kunstkritiek.

Kan je als criticus zonder zwarte lettertjes op een wit blad? Kan je extra recht doen aan performance door ze crossmediaal en interdisciplinair te beoordelen? Wat zijn mogelijke tools voor die vertaling van tekst naar beeld? Vele actuele vragen, samen gaan we hands on op zoek naar antwoorden.

Programma

Op zaterdag en zondag gaan we op het festival vooral voorstellingen kijken en samen praten, van maandag tot woensdag gaan we (in de Beursschouwburg) concreet aan de slag. De uitkomst is ongewis – het blijft een onderzoekslabo – maar we mikken op concrete realisaties tegen woensdagavond, die we achteraf online willen publiceren op rektoverso.be en kfda.be.

[Lees meer…]

LAK – Laboratorium Actuele Kunstkritiek – weer van start

Het was even stil rond LAK – een gelegenheidssamenwerking van Domein voor Kunstkritiek, Institute of Network Cultures/Publishing Lab en de redacties van verschillende (online) publicaties. Niemand van de partners stond natuurlijk stil. Nu, mede dankzij het Mondriaan Fonds en het Fonds Podiumkunsten kunnen we opnieuw de krachten bundelen. In LAK 2.0 verbeteren we de online tools, waarvan we enkel nog de protypes konden testen. We experimenteren ermee in de praktijk, met een scherp oog voor workflow en haalbaarheid, om uiteindelijk een eenvoudig te gebruiken How-to te maken. In het voorjaar van 2018 introduceren we de How-to door middel van workshops in het werkveld. 

Het debat over de kunstkritiek kreeg vorig jaar een impuls door het ongeveer gelijktijdig verschijnen van drie publicaties. Boekman 106, Een Nieuwe Toekomst voor de Kritiek en Spaces for Criticism: Shifts in Contemporary Art Discourses lieten het gesomber over de toekomst van de kunstkritiek na er nog een laatste maal op te hebben gereflecteerd, achter zich. Utopia van de Kunstkritiek, een online en gratis publicatie was zelfs helemaal op de toekomst gericht. ( Utopia was het resultaat van een samenwerking tussen het Domein voor Kunstkritiek en het Instituut voor Netwerkcultuur (INC). Zij werkten eveneens samen als zijnde de gastredactie van Boekman 106.)

In deze drie uitgaves zijn verschillende ideeën te vinden over het waarom en het hoe van nieuwe kritische praktijken. Ze zijn afkomstig van denkers en schrijvers uit alle disciplines die we tot de culturele sector en culturele industrie rekenen (van popmuziek tot architectuur en digitale kunst). Die ideeën hebben één gemene deler: de praktijken zouden in dienst moeten staan van een democratisch gesprek over kunst en cultuur. Sterk wordt de noodzaak gevoeld aan een publieke sfeer waarin we met elkaar nadenken over wat onze gedeelde waarden zijn (i.p.v. steeds de verschillen te benadrukken), over wat we in een samenleving belangrijk vinden en wat ons bindt.

De tweede gemene deler in de visies van de auteurs van de drie publicaties is het idee van hybride kritiek. Zo’n hybride kritische praktijk is niet per se gericht op een uitgewerkt betoog in tekst van een enkele auteur over een zeker kunstwerk – hoewel die mogelijkheid natuurlijk blijft bestaan – maar brengt verschillende technologieën, stemmen, formaten en publieken samen in en rond een kritische productie. Hybrid publishing, een concept ontwikkeld door het INC, betekent dat ‘content’ zodanig wordt benaderd en bewerkt dat binnen één en hetzelfde proces een papieren boek, een e-boek, een app, et cetera mogelijk worden gemaakt. Ook een lezing of debat kan tot de uitwerking behoren: een ‘event’ kan ook worden gezien als publicatie. Het kritische product kan nog steeds het werk zijn van de individuele criticus, maar ook ontstaan in samenwerking met anderen die eigen expertises hebben of simpelweg een ander perspectief.

In de drie publicaties komt nog een derde punt naar voren. De nieuwe criticus krijgt de rol van curator toebedeeld. Hij/zij is eerder iemand die ‘stemmen’ verzamelt, dan altijd alleen de eigen ‘stem’ laat horen. Een belangrijke rol in precies het gewenste democratische en kritische debat.

LAK 2.0 wil in 2017/2018 de vruchtbaar gebleken samenwerking inzetten voor de productie van een how-to waarmee critici en redacties vormen van reflectie en debat kunnen initiëren en faciliteren, waarin publiek, stadsbewoners, experts en maatschappelijke organisaties actief zijn betrokken.

[Lees meer…]

Expertbijeenkomst: De kunst van de kritiek

Expertmeeting-2015

Wat: Expertbijeenkomst over de digitalisering van de kunstkritiek
Wanneer: 21 mei 2015, 11.00-17.00, aansluitend borrel
Waar: De Brakke Grond, Amsterdam

‘De kunst van de kritiek’ is een expertbijeenkomst over de toekomst van de kunstkritiek in het digitale tijdperk. Het event wordt georganiseerd door het Instituut voor Netwerkcultuur in samenwerking met het Laboratorium Actuele Kunstkritiek, het Domein voor Kunstkritiek, ArchiNed en Rekto:verso.

Het programma bestaat uit een ochtendgedeelte met presentaties en een middaggedeelte met twee workshoprondes. Uiteraard sluiten we af met een borrel. Graag tot ziens op 21 mei!

Tickets

Reguliere tickets, incl. koffie, thee, lunch en borrel: € 25,00
Studenten tickets, incl. koffie, thee, lunch en borrel: € 12,50

Bestel tickets hier: Ticketscript (werkt niet goed met Firefox)

Programma

10:30 – 11:00 Inloop
11:00 – 11:15 Introductie – Joke Schrauwen (Antwerp Management School)
11:15 – 11:45 Online kunstkritiek: wat valt er te winnen – Florian Cramer (Willem de Kooning Academie), Geert Lovink (Instituut voor Netwerkcultuur)
11:45 – 12:00 Experimentele vormen van kritiek: van longread tot filmessay.
12:00 – 12:30 De lezer schrijft mee – Karel Smouter (De Correspondent)
12:30 – 13:00 Discussie
13:00 – 14:00 Lunch
14:00 – 14:30 Interview: Brian Kuan Wood (E-Flux) en Jillian Steinhauer (Hyperallergic)
14:45 – 15:45 Workshop ronde 1
16:00 – 17:00 Workshop ronde 2
17:00 – 18:00 Borrel met de Digitale Dokters

Informatie over de sprekers en workshopleiders vind je hier.

Ochtendprogramma (11:00 – 14:30)

11:00 – 11:15 Introductie

Een half jaartje geleden werkte Joke Schrauwen met Annick Schramme aan een onderzoeksproject in opdracht van o.m. Folio, de koepel voor culturele tijdschriften in Vlaanderen. Wat startte vanuit de vraag naar ‘hoe kunnen de tijdschriften hun impact verhogen’, verschoof tijdens gesprekken met de sector geleidelijk naar ‘hoe kunnen ze hun huidige impact behóuden’? Distributiepartners zitten in zwaar weer, nieuwe (online-)platformen zijn met enkele muisklikken opgericht, ‘cultureel nieuws’ is overal en de ‘betalers’ (waaronder subsidiënten) houden de vinger op de knip. De sector zelf ziet twee belangrijke kansen bij meer samenwerking en verdere digitalisering. Maar hoe geef je zo’n samenwerkingsverband vorm? Hoe rijm je collectieve actie met de uitbouw van een eigen online community? En kan je dan als tijdschrift ook financieel het hoofd boven water houden? We zoeken het uit.

11:15 – 11:45 Online kunstkritiek: wat valt er te winnen?

De kunstkritiek vindt grotendeels plaats in tijdschriften en kranten – op papier dus. Waarom is het eigenlijk zo belangrijk om online te gaan? Als kritiek floreert bij debat, interactie en diepgang, dan is het web het gedroomde domein daarvoor.

11:45 – 12:00 Experimentele vormen van kritiek: van longread tot filmessay

Vijf redacties gingen in samenwerking met een webdesigner aan de slag met nieuwe en experimentele vormen van kunstkritiek.

12:00 – 12:30 De lezer schrijft mee

Direct contact met de lezer wordt vaak gezien als de belofte van online publiceren. Het publiek bereiken is niet het moeilijkste. Hoe zorg je ervoor dat de lezer ook daadwerkelijk reageert, meedenkt en -praat en je actief blijft volgen, op een inhoudelijk en constructief niveau?

14:00 – 14:30 Interview: This is sponsored content

Twee van de meest succesvolle kunstblogs uit de Verenigde Staten: E-flux en Hyperallergic, gaan in een Skype-interview in op mogelijkheden van online verdien- en distributiemodellen.

Programma workshops (14:45 – 15:45 en 16:00 – 17:00)

Workshop 1: Kunstkritiek 2.0: participatief én multimediaal
De Zendelingen

In deze workshop onderzoeken De Zendelingen samen met de deelnemers welke innovatieve concepten er bedacht kunnen worden die de dialoog tussen toeschouwers, theatermakers en critici versterken en die op een multimediale manier ontsloten kunnen worden naar een breder publiek. Na een introductie in de werkwijze van De Zendelingen ga je zelf aan de slag!

Workshop 2: Een redactionele workflow voor papier en web
Kimmy Spreeuwenberg (Digital Publishing Toolkit)

In deze workshop staat een hybride workflow centraal. Hierbij wordt niet langer uitgegaan van een print gerichte werkwijze, maar staat vanaf het begin het publiceren voor print en digitaal vanuit één bron document centraal. Deze benadering van publiceren vraagt om een herordening van de publicatie keten van auteur, editor, ontwerper en uitgever. Hoe stroomlijn je dit nieuwe proces? Waar in het proces ontstaan nieuwe mogelijkheden en kansen voor (beeld)redactie en waar zitten de eventuele valkuilen? Deelnemers worden gevraagd om een laptop mee te nemen. Voorafgaande kennis is niet nodig, enige voorbereiding wel.

Workshop 3: Crowdfunden: Vrienden met je lezers?
Miriam van Ommeren en Patricia de Vries

Crowdfunden, een doneerknop of een vriendenabonnement: veel kleine media, zowel op papier als online, zoeken direct contact met hun lezers om te vragen om een bijdrage. Maar hoe pak je dat aan? Hoeveel kun je vragen van de crowd en waaruit bestaat die crowd eigenlijk? Hoe zorg je ervoor dat je jezelf goed in de markt zet en welke keuzes maak je als je jezelf op deze manier presenteert? Miriam van Ommeren organiseerde een succesvolle crowdfundingcampagne voor online magazine De Optimist en Patricia de Vries leidde een onderzoek naar kansen en valkuilen van crowdfunding.

Workshop 4: De digitale kiosk
Concreet voorstel voor collectieve digitale distributie van content van Vlaamse & Nederlandse cultuurtijdschriften
Michel Suijkerbuijk

In deze workshop wordt een concreet voorstel gepresenteerd voor collectieve digitale distributie op basis van het bestaande eLinea-model, inclusief een nieuw verdienmodel voor de deelnemende tijdschriftuitgevers. Er is volop gelegenheid voor het stellen van vragen en voor de inbreng van ideeën voor verdere versterking van het voorstel. Doel van het initiatief is tweeledig:
· Vergroten van het bereik / visibiliteit van de deelnemende culturele tijdschriften
· Vergroten lezersbestand / abonneebestand, in zowel Nederland als Vlaanderen