Interactiviteit & intertekstualiteit

THEMA-3In de nieuwe kunstkritiek is het niet meer vanzelfsprekend dat de auteur een onveranderbare tekst neerzet en de lezer/gebruiker gedwee door de tekst glijdt. Hoe kunnen gepubliceerde online teksten beter tegemoet komen aan een actieve houding bij lezers? Op welke manieren kan de lezer eventueel zelfs co-auteur worden? En hoe presenteer je dat overzichtelijk? Deze vragen gelden niet alleen voor de interactie tussen lezers en auteurs of tussen auteurs onderling, maar ook voor hyperlinks en andere vormen van tekstuele verrijking. Waar eindigt zinvolle contextualisering en waar begint niet-onderscheidende information overload?

GERELATEERD

ThingLink-Banksy
VOORBEELD: ‘Banksy: Bringing Street Art to the Mainstream’, door Cliff Sherman (juni 2013) bevat video, Wikipedia-links, tekstnotities en extra foto’s.

ThingLink zorgt er (sinds 2009) voor dat gebruikers hun afbeeldingen interactief kunnen maken. Interactief betekent hier: verrijken met andere media, maar ook notities maken op het beeld zelf. Via aangeduide ‘punten’ op het beeld waar je overheen beweegt zie je een paar woordjes uitleg van de maker op de afbeelding, of kan je een video laten spelen en een fotogalerij bekijken.  Die korte uitleg op het beeld zelf is onder meer handig voor het analyseren van schilderijen: je kan bijvoorbeeld het perspectief van de middeleeuwse schilderkunst nauwkeurig via beelden vergelijken met dat van de Renaissance.

ThingLink-DifferentArt
VOORBEELD: ‘Different Art’, door Keri Lynn Johnson (oktober 2013) vergelijkt schilderijen door de eeuwen heen.

Het door ThingLink gebruikte platform lijkt een beetje op Pinterest en Flickr.  De dienst wordt – betalend – gebruikt door online publishers (zoals New York Magazine) voor uitdagende en meer interactieve reclame. Bloggers gebruiken ThingLink om hun interactieve afbeeldingen via sociale media te delen. In het onderwijs wordt ThingLink door meer dan 50.000 leerkrachten en studenten benut.

PRODUCTIE: ThingLink Inc. / Oy

[Volledig...]
vr. 14 maart 2014, 13.00-18.00u | Vlaams-Nederlands Huis deBuren, Leopoldstraat 6, Brussel

In deze workshop liet Stefan Kolgen (Stampmedia, C.H.I.P.S. vzw) aan de hand van voorbeelden van Digital storytelling zien hoe een online community te activeren. Moderator: Laurence Scherz (LAK).

FortMcMoney_still
Voorbeeld: Fort McMoney (still), David Dufresne, NFB & ARTE, 2013

DE AARD VAN ONLINE

Online is tekst veel meer dan letters; het is een dynamische vorm waar audio, video, fotomateriaal en dergelijke kan worden bijgevoegd. Daarnaast is een digitaal artikel nooit statisch, het is steeds veranderbaar. De online-lezer kan gemakkelijk commentaar toevoegen en wordt daarmee niet enkel een actieve lezer, maar haast een co-auteur. Interactiviteit online valt uiteen in twee delen. Enerzijds is er de online community van lezers, wiens stem nu een plaats kan krijgen naast een artikel. Maar hoe integreer je comments van je lezerscommunity op een gestructureerde manier in je artikel, en hoe zorg je ervoor dat je überhaupt genoeg response krijgt? Anderzijds hangt ook veel af van het format van een interactief artikel, waarbij de lezer actief kan navigeren in een multimediale inhoud. Wat is de meest geschikte vorm voor een interactief artikel? Wat werkt al in de bredere (internationale) journalistiek?

COMMUNITY

Een virtuele community functioneert beter indien gestimuleerd door echte mensen die hun persoonlijkheid durven laten zien, en minder door een marktgerichte strategie. Sterke persoonlijkheden of actieve ambassadeurs met volledige inzet zijn hiervoor nodig. Eigenlijk is de taak van een community manager een voltijdse job. Zo’n community manager krijgt idealiter genoeg vrijheid van zijn instituut, hij mag geen brave communicatiewetenschapper zijn.Wil je een concrete bijdrage van je publiek, dan is het belangrijk de juiste vraag te stellen. Als je vraagt ‘schrijf voor ons eens wat poëzie die we gaan bundelen’, dan blokkeren mensen. Maar als je hen zelf iets laat bedenken, levert dat mooie dingen op.

Ook is het belangrijk het virtuele bestaan een pendant te geven in de offline wereld. Dan wordt het pas écht. Zie Paola246, een door Stefan Kolgen i.s.m. HET PALEIS uitgevoerd experiment met virtueel theater, dat te volgen was via een weblog, YouTube, Twitter en Flickr.

TheJockey_NYTimes
Voorbeeld: ‘The Jockey‘ (still), The New York Times, 2013

WAT MOET INTERACTIEVE TEKST ZIJN?

Wollige, lange teksten werken online niet. Qua techniek is Flash reeds ouderwets. Het is beter html5 of css te gebruiken. Met Klynt kan je zelf aan de slag. Hulp voor journalisten bij het programmeren is te vinden bij Hacks and Hackers. Inhoudelijke ontwikkeling van interactieve teksten gaat snel. Het artikel ‘Snow Fall: the avalanche at Tunnel Creek’ (2012) was een succesvolle productie van The New York Times die de toon zette voor veel andere interactieve producties. De digitale toolkit waarmee gemakkelijk Snowfall-achtige artikelen ontwikkeld kunnen worden heet Scrollkit. Veel is mogelijk maar alles is wel handmatig geprogrammeerd.

Er is een verschil tussen audiovisuele aanvullingen voor de sier en artikelen waarin de video integraal en onmisbaar onderdeel is van het verhaal. ‘The Jockey’ (The New York Times, 2013) slaagt daar beter in dan ‘Snowfalling’. Ook ‘A Game of Shark and Minnow‘ (The New York Times, 2013) is een goed voorbeeld, omdat de tekst in dienst staat van het beeld.

ANDERE VOORBEELDEN

NSAFiles_Guardian
Voorbeeld: de NSA mag ‘vrienden’ in de 1e, 2e en 3e graad van een verdachte natrekken (NSA Files)

NSA Files: Edward Snowden onthulde dat de NSA op enorme schaal data verzamelt en controleert; wat betekent dat voor ons als individuele burger? PRODUCTIE: The Guardian, 2013

Fort McMoney: fusie tussen documentaire en interactieve game, waarin de gebruiker als een detective de uiteenlopende belangen achter de Canadese olie-industrie uiteenrafelt. PRODUCTIE: David Dufresne, NFB & ARTE, 2013

The Scale of the Universe: in- en uitzoomen van het allerkleinste deeltje tot de randen van het waarneembare universum. PRODUCTIE: Cary & Michael Huang, 2012

CIA: Operation Ajax: interactieve toepassingen in een graphic novel over inlichtingendiensten die samenspannen om de Sjah van Perzië af te zetten. PRODUCTIE: Cognito Comics, 2011

CONCLUSIES

1. Een community moet gestuurd worden door mensen. Men moet het gevoel hebben persoonlijk aangesproken te worden. De drempel om iets bij te dragen moet zeer laag zijn.

2. Je moet proberen een breed publiek aan te spreken en loskomen van de 10% die nu kunstkritiek leest.

3. 80% van de nieuwsconsumenten leest al mobiel. Je moet meegaan met het format voor smartphones en iPads.

4. Je hebt maar 70 seconden om een online surfer te ‘vangen’ op je website. Lukt het je niet zijn aandacht te grijpen binnen die tijdspanne, dan is hij weg.

5. Multimediale aanvullingen op online tekst mogen niet vrijblijvend zijn. Ze moeten een verrijking zijn.

6. Geen enkele digitale tool kan jouw problemen oplossen of is volledig gratis. Community building online vraagt ook mankracht.

[Volledig...]

Chayefsky_Papers_2Opzet voor de beroemde ‘Mad as hell’-speech van hoofdpersoon Howard Beale.

Het met een Academy Award onderscheiden script van de film Network (Sidney Lumet, 1976) is door The New York Times aangevuld met notities en bedenkingen van de schrijver, Paddy Chayefsky. De krant zette elf ongepubliceerde bladzijden van Chayefsky’s persoonlijke annotaties online in een interactief format. Er is geen journalist aan het werk hier, het is ruw archiefmateriaal waar de lezer doorheen kan navigeren. De ingescande bladzijden bevatten aantekeningen, schetsen en krabbels die op een gestructureerde manier samengebracht zijn met behulp van Document Cloud. Deze toepassing vormt je documenten om tot ‘data’ – je kan bijvoorbeeld highlights toevoegen en je werk op verschillende manieren delen. The New York Times biedt de lezer bij dit ‘artikel’ de mogelijkheid om enkel de editors notes of platte tekst te lezen en om het originele document als pdf af te drukken.

PRODUCTIE: Dave Itzkoff en Mekado Murphy | The New York Times, 2011

[Volledig...]

Cy Twombly, Orpheus (1979), oil based house paint, oil paint, wax crayon on canvas, courtesy Gagosian Gallery

Bij een tentoonstelling met werken van William Turner, Claude Monet en Cy Twombly in Tate Liverpool maakte het interactive team van The Guardian deze interactieve audiotour. Verschillende schilderijen worden gepresenteerd, waarbij je kunt kiezen voor audiocommentaar door kunstredacteur Jonathan Jones over verschillende onderwerpen. De mogelijkheid in te zoomen op de afgebeelde kunstwerken, doet denken aan Google Art.

PRODUCTIE: Jonathan Jones, Ekaterina Ochagavia, Lindsay Poulton e.a. | The Guardian, 2012

[Volledig...]

Machines_for_Life_woordbeeld
De helmen van Daft Punk gaan af, althans voor interviewer Ryan Dombal. In ‘Machines for Life‘, de cover story die hij maakte voor underground muzieksite Pitchfork, staat dit Franse electroduo centraal. De vorm van het artikel is ontleend aan ‘Snow Fall‘ (2012), de befaamde crossmediale productie van The New York Times over een lawine. Dit soort artikel komt ‘tot leven’ als je naar beneden scrolt: foto’s en grafieken gaan bewegen, video- en geluidsmateriaal wordt automatisch afgespeeld. Pitchfork laat zien dat dit format zich ook leent voor de kunst- en cultuurjournalistiek. Een online inventarisatie telt overigens al meer dan 200 van deze producties. Wie zelf aan de slag wil, kan z’n geluk beproeven met de Scroll Kit-app.
TEKST: Ryan Dombal | FOTO’S: Nabil | PRODUCTIE: Pitchfork.com

[Volledig...]

Kafkas_Wound

Kafka’s Wound‘ is een digitaal essay over het oeuvre van Franz Kafka. Het is een van de markantere voorbeelden van een interactieve tekst met audiovisuele aanvullingen. Bij de tekst zijn niet alleen audio- en videofragmenten te vinden, maar ook zeer veel archiefmateriaal, zoals documentaire foto’s, interactieve spelletjes over Kafka, auteursvoetnoten en talloze bijdragen van andere schrijvers (maar liefst 70).

AUTEUR: Will Self | PRODUCTIE: Nicholas Spice, Helen Jeffrey e.a. i.s.m. Brunel University Londen, The Space.org en London Review of Books (LRB)

[Volledig...]

Jazz_Middelheim_archief

De web app Tiki-Toki stelt gebruikers in staat interactieve tijdlijnen samen te stellen, waarbij informatie uit verschillende bronnen samengevoegd kan worden. Cobra.be, de cultuurwebsite van de VRT, gebruikte de app om de geschiedenis van Jazz Middelheim te ontsluiten. De tijdlijn verbindt informatie over het festival, concertregistraties en de line-up van alle edities van 1969 tot nu.

[Volledig...]

Painting a Blood Bath in Sounds van The New York Times is een filmbespreking op detailniveau. Een specifieke scène uit Killing Them Softly (2012) wordt geanalyseerd aan de hand van het geluidsontwerp. Een filmstill toont wat je ziet: in een parkeergarage nemen twee gangsters een derde onder handen. Regisseur Andrew Dominik en sound mixer Leslie Shatz beschrijven hoe het geraffineerde geluidsontwerp tot stand kwam. Drie audiobestanden laten horen hoe het klinkt: de doffe klappen, de klaterende regen.

PRODUCTIE: Mekado Murphy en Jacky Mint, The New York Times | FOTO: The Weinstein Company

[Volledig...]

Medium.com is een nieuw platform voor het online publiceren van verhalen, ontwikkeld door de makers van Blogger en Twitter. Het onderscheidt zich door de commentaarfunctie: het is mogelijk per alinea opmerkingen te plaatsen. Deze opmerkingen worden in de marge van betreffende alinea weergegeven als zijnoten. Gericht commentaar, in de juiste context.

_______

Voorbeeld: commentaar op alineaniveau bij artikelen op Medium.com

_______

Om een opmerking te plaatsen, dien je in te loggen met je twitteraccount. Desgewenst kun je zelfs een specifiek woord of zinsnede markeren, waar de opmerking naar verwijst. Commentatoren kunnen ook op elkaar reageren en zo een discussie starten. De auteur van het artikel bepaalt uiteindelijk welk commentaar zichtbaar is: inhoudelijke opmerkingen bijvoorbeeld wel en tips over spelfouten niet. Lees meer: ‘Why Medium Notes Are Different and How to Use Them Well‘.

[Volledig...]