Print & online

THEMA-5Meerdere magazines kampen met de complementariteit tussen hun ‘papieren’ en hun online verschijningsvorm. Nog te vaak is de drager verschillend, maar de inhoud dezelfde. Intussen hoor je aanzwellende onheilstijdingen over het verdwijnen van papieren tijdschriften, terwijl extra kansen van online publiceren onderbenut blijven. Hoe kan een interessant tweesporenbeleid eruit zien, vanuit een wederzijdse bevruchting? Als er een toekomst is voor print, welke dan? Wat zijn de sterke kanten van papier, en hoe vallen die te verrijken met digitale mogelijkheden?

GERELATEERD
vr. 14 maart 2014, 13.00-18.00u | Vlaams-Nederlands Huis deBuren, Leopoldstraat 6, Brussel

In deze workshop is ingegaan op de consequenties van online publiceren – in combinatie met print of als vervanging van print – voor het werkproces van uitgevers en redacties. Florian Cramer (lector aan het kenniscentrum Creating 010 – Hogeschool Rotterdam) en Joost Kircz (oud-lector en onafhankelijk onderzoeker elektronisch uitgeven) introduceren de Digital Publishing Toolkit for the Arts and Culture. In dit onderzoeksproject staat de beste weg naar e-publishing centraal. Aan de hand van vragen van de deelnemers delen zij hun expertise en nemen daarbij de gehele organisatie van een cultuurmagazine in beschouwing. Moderator: Raymond Frenken (LAK).

PAPIER ÉN DIGITAAL

Geen van de aan deze workshop deelnemende publicaties overweegt op dit moment volledig over te stappen van papier naar digitaal, blijkt na inventarisatie. Sterker nog: het volledig digitale magazine WdW Review heeft de ambitie een selectie van online artikelen als papieren uitgave te bundelen. Reden hiervoor zijn de verschillen tussen papier en digitaal wat ‘tactiliteit’, ‘autoriteit’ en ‘houdbaarheid’ betreft.

De meeste tijdschriften plaatsen een selectie van artikelen uit de papieren uitgave online, een enkel tijdschrift stelt de volledige inhoud als pdf beschikbaar (via Issuu). Dat leidt tot de vraag of een tijdschrift niet in eigen voet schiet, door zowel off- als online dezelfde keuzes te maken.

Per publicatie moet je besluiten wat de beste vorm of drager is, stelt Florian Cramer. Bij kunstpublicaties waar bijvoorbeeld gehecht wordt aan afbeeldingen van hoge kwaliteit kan drukwerk nog steeds de beste keuze blijken.

De verschillen tussen analoog en digitaal kun je ook bewust inzetten. Zet bijvoorbeeld je online kanaal in als ‘teaser’, waarbij gratis voorproefjes van lagere kwaliteit de geïnteresseerde gebruiker verleiden het analoge product met hoge(re) analoge kwaliteit aan te schaffen.

Voor inspirerende voorbeelden van cross-overs tussen analoog en digitaal publiceren – waarbij digitale middelen de inhoud verrijken en zelfs geïncorporeerd kunnen worden in de analoge uitgave, verwijst hij naar het boek Post-Digital Print. The Mutation of Publishing since 1894 (Onomatopee, 2012) van Alessandro Ludovico, een Italiaanse onderzoeker die verbonden is aan Digital Publishing Toolkit. Dit boek is ook als download beschikbaar. Soortgelijke voorbeelden zijn te vinden op het blog ‘Post-Digital Publishing Archive’ van zijn collega Silvio Lorusso.

Print_vs_Electrons_1 Print_vs_Electrons_2 Print_vs_Electrons_3
‘Print vs. Electrons. 100 differences and similarities between paper and pixel’,
uit: Alessandro Ludovico, Post-Digital Print. The Mutation of Publishing since 1894, 2012

DUURZAAMHEID

De duurzaamheid van digitaal publiceren is voor veel redacties een punt van aandacht. Omdat de inhoud voorbij de actualiteit van de dag voert, bewaren lezers papieren uitgaven. De publicaties zijn bovendien van waarde als tijdsdocument: wat achten redactie en auteurs op dat moment van waarde, wat is hun perspectief? Dit heeft gevolgen voor archivering van stukken. Bij voorkeur worden ze niet alleen als afzonderlijke tekst, maar ook in samenhang met de overige inhoud van het blad bewaard. Daarnaast is men benieuwd hoe je door digitale ontsluiting het eigen archief tot leven kunt wekken.

Voor archivering heeft nog geen standaardisatie plaatsgevonden, stellen Cramer en Kircz. Zij raden aan zowel het losse artikel als de volledige publicatie op te slaan (bijvoorbeeld als volledige pdf). De ervaring leert: hoe ‘interactiever’ je uitgave is, hoe minder duurzaam. Bij gebruik van uiteenlopende bestandsformaten, ben je ook afhankelijk van ondersteuning door browsers en besturingssystemen. Flash was enkele jaren geleden nog populair onder web-programmeurs, maar wordt nu niet meer ondersteund door de meeste mobiele browsers.

Als je je inhoud via verschillende platformen wil publiceren, moet je telkens alles (opnieuw/anders) coderen, met risico op fouten en verlies van data. Vlucht daarom niet blindelings in de nieuwste techniek, kies voor duurzame formats zoals txt, xml en epub voor tekst(opmaak) en jpeg en gif voor beeld. Ook waarschuwen zij ervoor goed te letten op afspraken m.b.t. auteursrecht en herpublicatie bij samenwerking met platforms als eLinea en Issuu of diensten als Soundcloud, Flickr of Vimeo (geluid, beeld, video).

Photostatic_Retrograde_archive
Voorbeeld: digitaal archief (doorzoekbare pdf’s) van het tijdschrift Photostatic Retrograde (1983-1998).
In dit magazine stond het gebruik van fotokopieën door kunstenaars en ontwerpers centraal.

ORGANISATIE

Het onderzoek van Digital Publishing Toolkit richt zich op de volledige organisatie van het publicatieproces. Structurele problemen met betrekking tot bedrijfsvoering, worden niet opgelost door digitaal te gaan. Een deelnemer merkt op, dat digitalisering ertoe leidt dat binnen zijn tijdschrift inmiddels meer geld naar vorm (specialisten m.b.t. vormgeving en digitalisering) vloeit, dan naar inhoud (redacteuren en auteurs). Hoe voorkom je dat voor elk nieuw platform externe en duurbetaalde krachten aangetrokken moeten worden?

Cramer en Kircz erkennen het probleem om dezelfde kwaliteit te waarborgen bij publicatie via verschillende platforms (papier, browser, mobiele browser, app, epub, eLinea, Issuu). Zij adviseren een weloverwogen keuze te maken voor één of twee platforms die de inhoud op de beste manier weergeven (hetzij analoog, hetzij digitaal). De andere platforms zijn afgeleiden daarvan. Om vertaalfouten te voorkomen, raden zij gebruik van Word af. Het is beter om in het hele werkproces – van auteur tot (web)redacteur – open bestandsformaten als xml of MarkDown te gebruiken.

Het Digital Publishing Toolkit-project wordt afgesloten met een tweedaagse conferentie in Museum Boijmans Van Beuningen en een uitgebreid programma met workshops in WORM:
22-23 mei 2014 | Museum Boijmans Van Beuningen & WORM, Rotterdam | http://digitalpublishingtoolkit.org
[Volledig...]
'Interactieve print' bestaat al een tijdje, maar maakt nu pas echt opgang. Het is een vorm van augmented reality: een connectie tussen de reële en de virtuele wereld, waarbij tastbare voorwerpen worden aangevuld met virtuele data. Interactieve printtoepassingen zorgen ervoor dat je met een mobiele applicatie het papier kunt scannen waarna een filmpje begint te spelen op je smartphone, je een vertaling of extra foto's van het artikel kan opvragen, etc. Een vroege toepassing is de QR-code. Waarschijnlijk staat de vrij opzichtige streepjescode die hiervoor nodig is, grootschalig gebruik in de weg. Een in Nederland ontwikkeld alternatief is de Layar App. In het buitenland wordt vaker de Clickable Paper App van Ricoh gebruikt. Beide maken gebruik van geavanceerde beeldherkenningstechnologie om teksten, beeldmateriaal of volledige pagina’s te analyseren en hebben geen streepjescode meer nodig.
[Volledig...]
22-23 mei 2014 | Museum Boijmans Van Beuningen & WORM, Rotterdam | http://digitalpublishingtoolkit.org

Tweedaagse presentatie van het Digital Publishing Toolkit-project, met een conferentie in Museum Boijmans Van Beuningen en uitgebreid programma met o.m. workshops in WORM.

‘At Off the Press the following questions will be addressed: How can arts publishers make their own e-publications and use the medium in a conceptually and aesthetically interesting way? How do new forms of digital publishing change the role of the designer? What change is needed in your production workflow, from manuscript to publication, if you want to switch to hybrid electronic and paper publishing?’

[Volledig...]